Bezpodstawnym wzbogaceniem określa się wzbogacenie kosztem innej osoby — stanowi ono podstawę do roszczenia majątkowego. Jest to jedno ze źródeł odpowiedzialności cywilnej zawartych w Kodeksie Cywilnym. Na czym polega bezpodstawne wzbogacenie? Na jakie rodzaje można je podzielić? Odpowiadamy w artykule!

Bezpodstawne wzbogacenie się a polskie regulacje prawne

Aby zrozumieć, czym jest bezpodstawne wzbogacenie, należy sięgnąć po podstawowe akty prawne — w tym przypadku jest to Kodeks Cywilny. Zgodnie z nim przejście wartości z jednego majątku do drugiego musi posiadać uzasadnienie. Artykuł 405. głosi, że:

„Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości”.

Należy wspomnieć o 4 podstawowych przesłankach dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia, którymi są:

  • odniesienie korzyści majątkowej przez podmiot,
  • brak podstawy prawnej jej odniesienia,
  • strata drugiego podmiotu (na przykład zmniejszenie majątku na korzyść pierwszego podmiotu),
  • jednoczesne współwystępowanie wzbogacenia i zubożenia.

Świadczenie nienależne jako bezpodstawne wzbogacenie

Szczególną i jedną z bardziej popularnych form bezpodstawnego wzbogacenia może być świadczenie nienależne. Wyjaśnia je art. 410. § 2. Kodeksu Cywilnego — możemy w nim przeczytać, iż świadczenie jest nienależne jeżeli:

  • ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył,
  • podstawa świadczenia odpadła,
  • zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty,
  • czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

Czym jest bezpodstawne wzbogacenie się"

Co jeszcze o bezpodstawnym wzbogaceniu się warto wiedzieć?

  1. Bezpodstawnym wzbogaceniem może być również zdobycie nowych praw, bezpłatne skorzystanie z płatnej usługi, rozszerzenie praw już istniejących, czy bezpodstawne zaoszczędzenie wydatków.
  2. Termin przedawnienia roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia to 10 lat, jeżeli roszczenie dotyczy natomiast prowadzonej działalności gospodarczej, termin ulega skróceniu do 3 lat.
  3. Osoba bezpodstawnie wzbogacona ma obowiązek wydania korzyści w naturze. Jeśli nie jest to możliwe, powinna ona oddać prawa, które uzyskała w zamian za nienależną korzyść.
  4. Bezpodstawnie wzbogacony nie musi wydawać korzyści lub jej równowartości, jeśli korzyść tą wydał bądź utracił i nie jest już wzbogacony.
  5. Bezpodstawnie uzyskana wartość powinna być zwrócona — istnieje kilka podmiotów zobowiązanych do jej zwrotu. Oprócz bezpodstawnie wzbogaconych są to także ich spadkobiercy oraz ci, na których rzecz wzbogacony rozporządził bezpodstawnie zdobytą korzyścią.

eMarketing może być prosty - Akademia eMarketingu
Podziel się