Analiza HAZOP, czyli studium zagrożeń i zdolności operacyjnych jest metodą systematyczną, wymagającą wielu szczegółowych informacji o przedsiębiorstwie. Swoją nazwę zawdzięcza angielskiemu oryginałowi, czyli „Hazard and Operability Studies”. Działanie to najczęściej wykorzystywane jest do oceny ryzyka procesowego i pozwala na identyfikację potencjalnych zagrożeń, które występują w procesach przemysłowych.

Na czym polega Analiza HAZOP?

Metodyka analizy HAZOP znormalizowana jest według normy PN-IEC 61882 i  wykonuje się ją w oparciu o zestaw słów kluczowych, które mogą określić lub zasugerować możliwe odchylenia od stanu normalnego. Do puli słów kluczowych zalicza się między innymi: brak, część z, odwrotność, mniej, więcej.  W ocenie ryzyka procesowego permanentnie przeglądane są założenia projektowe i procesowe dotyczące technologii, które mogą powodować odchylenia wskaźników i parametrów.

Bezpieczeństwo procesowe w stosowanej analizie HAZOP wykazuje brak niemożliwego do zaakceptowania ryzyka dla zdrowia i życia lub strat w majątku i środowisku naturalnym. Jest to integralna część bezpieczeństwa w zakładzie, które odnosi się głównie do instalacji procesowych substancji chemicznych.

Ocena ryzyka procesowego  jest bardzo istotna w przemysłach: energetycznym, gazowym, chemicznym i petrochemicznym. Warto podkreślić, że bezpieczeństwo procesu produkcyjnego niesie potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa nie tylko pracownikom, ale także procesom technologicznym.

Kiedy realizowane są metody, analizy i badania HAZOP?

Rekomendowane jest, aby analiza HAZOP była przeprowadzana na etapie powstania projektu procesowego, skupiającego się na przykład na identyfikacji problemów operacyjnych, oraz przy kształtowaniu czy przerabianiu instalacji, kiedy możliwe staje się wskazanie działań zapobiegawczych.

Jak przeprowadza się analizę HAZOP?

Prowadzenie i interpretacja ryzyka procesowego instalacji przemysłowych skutkuje przeprowadzeniem badań, pozwalających na ustalenie źródeł zagrożeń i wypracowanie możliwych scenariuszy zdarzeń awaryjnych. Ważnym elementem, powodującym że analiza HAZOP jest przydatna, staje się sesja analityczna – która polega na przeprowadzeniu badania przez interdyscyplinarny zespół.

Badanie będące częścią oceny ryzyka procesowego inicjuje zestawienie parametrów fizycznych z odpowiednimi słowami kluczowymi. Pozwala to na interpretację odchyleń od stworzonych założeń projektowych.  Dzięki temu, analiza HAZOP skupia się wokół zrozumienia możliwych połączeń parametru i słowa kluczowego oraz zweryfikowaniu możliwości zaistnienia odchyleń.

Dla każdego takiego odchylenia zidentyfikowane zostają przyczyny powstania, dokonana zostaje ocena wystąpienia go i określenie zagrożenia, jakie może spowodować lub już zostało spowodowane weryfikowane są także zabezpieczenia sprzętowe i proceduralne. Metoda polecana jest szczególnie przy projektowaniu nowo powstających obiektów, kiedy projekt jest już dobrze udokumentowany (istnieją schematy P&ID) oraz przy modernizacji istniejących instalacji, procesów czy obiektów.

Jak wygląda raport z analizy HAZOP?

Analiza HAZOP charakteryzuje się głównym celem – jakim jest opracowanie rekomendacji i wniosków, które staną się bodźcem do wprowadzenia w przedsiębiorstwie nowych systemów środków ochronnych w projekcie technologicznym instalacji. Wnioski z analizy zapisywane są w tak zwanej tabeli HAZOP, zawierającej informacje o rozpatrywanych węzłach.

Wykryta nieprawidłowość lub odchylenie zanotowane zostaje w polu o przyczynach, konsekwencjach i wątpliwościach do rozwiązania.

Upowszechnienie się analizy HAZOP spowodowało konieczność jej unormowania i nadania normy IEC 61882:2001, oraz IEC 61882:2016 będącego swoistym przewodnikiem, mówiącym o badaniu zagrożeń i zdolności do działania.

Podziel się