Bardzo szybko po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Polska postawiła na rozwój wywiadu wojskowego i łamanie szyfrów. Celem byli głównie nasi odwieczni wrogowie: Rosjanie i Niemcy. Sowieckie kody udało się złamać w roku 1920, w pierwszych latach następnej dekady trzej polscy matematycy – Marian Rejewski, Henryk Zygalski, Jerzy Różycki – złamali także szyfr Enigmy.

Dzięki dostarczonym przez nich danym polskiemu Biurowi Szyfrów udało się zbudować maszynę dekodującą, która umożliwiała odczytywanie niemieckich informacji. Maszyny deszyfrujące Polacy przekazali Brytyjczykom i Francuzom. Stały się one fundamentem, na którym Brytyjczykom udało się zbudować własny system niemieckich kodów.

Marian Rejewski

Marian Rejewski urodził się w Bydgoszczy 16 sierpnia 1905 roku. Studiował matematykę na Uniwersytecie Poznańskim. W roku 1929 na mocy decyzji profesora Krygowskiego skierowano go na organizowany przez Biuro Szyfrów tajny kurs kryptologii. Od 1930 roku pracował w poznańskiej Filii Biura Szyfrów. Pracę nad Enigmą rozpoczął we wrześniu 1932 roku. W przeciągu zaledwie kilku tygodni odkrył sposób okablowania jej wirników. Wspólnie z kolegami – H. Zygalskim i J. Różyckim – opracował techniki, które pozwalały odczytywać informacje z Enigmy.

Jego dziełem było opracowanie cyklometru i katalogu kart. Po wybuchu wojny Rejewski i jego koledzy zostali ewakuowani do Francji. W czerwcu 1940 roku Rejewski opuszcza na krótko Francję i wznawia prace nad dekryptażem korespondencji niemieckiej. Ostatecznie opuszcza Francję w roku 1942 i udaje się do Wielkiej Brytanii. Do Polski powraca w roku 1946. Swój udział ujawnił w rozszyfrowaniu Enigmy ujawnił dopiero w roku 1967 pisząc wspomnienia. Ich rękopis zdeponował w Wojskowym Instytucie Historycznym.

Polacy usłyszeli po raz o wkładzie Rejewskiego i jego kolegów w rozszyfrowanie Enigmy dopiero w roku 1973. Marin Rejewski zmarł 13 lutego 1980 roku. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Henryk Zygalski

Urodził się 15 lipca 1908 roku. Studiował na Uniwersytecie Poznańskim. Po ukończeniu studiów został pracownikiem macierzystej uczelni. Został także zatrudniony w Biurze Szyfrów, gdzie wspólnie z Marianem Rajewskim i Jerzy Różyckim rozpracował kod Enigmy. Jego wkładem w złamanie jej kodu było opracowanie perforowanych arkuszy, które pomagały ustalić kolejność jej wirników kodujących. Arkusze te nazwano płachtami Zygalskiego. Po zakończeniu II wojny światowej pozostał aż do śmierci w roku 1978 na emigracji w Wielkiej Brytanii.

Jerzy Różycki

Urodził się 24 lipca 1909 roku w Olszanie na Ukrainie. Był absolwentem i pracownikiem Uniwersytetu Poznańskiego. Wchodził w skład zespołu, który złamał kod Enigmy. To on jest budowniczym kopii tego urządzenia oraz urządzenia deszyfrującego: cyklometru oraz tak zwanej bomby kryptologicznej. Zginął 9 stycznia 1942 na statku pasażerskim, który w niewyjaśnionych okolicznościach zatonął na Morzu Śródziemnym.

W roku 2000 wszyscy trzej kryptolodzy zostali pośmiertnie odznaczeni Krzyżami Wielkimi Orderu Odrodzenia Polski. Dla uczczenia sukcesu i w wyrazie podziękowania matematykom, firma Surge Polonia przygotowała koszulkę dostępną pod tym adresem: https://surgepolonia.pl/product-pol-1348-Koszulka-Enigma-CZARNA.html

Podziel się